![](https://www.ncj.nl/wp-content/uploads/2022/07/Klaar-voor-de-toekomst-600x500-1-300x300.png)
Zonder jongeren geen toekomst
Welke ondersteuning hebben jongeren nodig op hun weg richting volwassenheid? Die vraag werd beantwoord in een rijke bijeenkomst met veel interessante voorbeelden.
Nieuws 2 juli 2020
Wat zou het handig zijn als er een ‘praatplaat’ zou zijn om de ideeën en gedachten over onderwijs en samenwerking rond schoolgaande kinderen goed te kunnen vertellen. Met deze bespiegeling startte een proces waarin we met een tekenaar een praatplaat maakten en deze net voor de zomervakantie konden presenteren in ‘De Klas’, waar onderwijs, wetenschap, praktijkervaring en JGZ elkaar de afgelopen tijd online troffen over onderwijszaken.
De ‘praatplaat’ is vrij beschikbaar en nodigt uit om een verhaal te vertellen. In een online werkgroep (‘De Klas’) met onderwijs, JGZ en wetenschap werkten we aan een verhaal rond het onderwijs na de corona-periode. Kunnen we voor schoolgaande kinderen de samenwerking zo vormgeven dat het hen ook echt ten goede komt? Kunnen we voorkomen dat we het alleen hebben over ‘kwetsbare’ kinderen en kunnen we ons vooral richten op ‘alle’ kinderen? Kunnen we met een tekening allemaal ons eigen verhaal vertellen om zo ‘De toekomst dichterbij te halen’?
De kerngedachte is de titel van de tekening: de toekomst dichterbij halen. We willen als samenwerkende partijen rond jeugdigen graag dat de toekomst met onze inzet dichterbij komt. Daarvoor is het nodig om aan te sluiten bij wat jeugdigen zoal tegenkomen en dat is veel meer dan alleen de school of de andere instituten. Juist die samenhang met het contextrijke landschap is noodzakelijk voor het gezond, veilig en kansrijk opgroeien.
Onder in de tekening staat de basis die een kind meeneemt of meekrijgt centraal. De pijlen rechts en links van het centraal staande kind (die model staat voor “alle” kinderen) laat al zijn talenten, hebbelijkheden, ervaringen (inclusief het corona-virus in een pot) en eigenschappen zien. Naast het kind zijn rugzak: vol eigen ervaringen: goede en slechte, mooie en lelijke. De rugzak heeft veel vakjes waar je gemakkelijk zaken in kwijt raakt, maar ze echt weer kunt vinden als je goed op zoek gaat. Voor het kind ligt de wereld open: welkom in het contextrijke landschap, daartoe uitgenodigd door zijn trotse ouders.
Dat contextrijke landschap laat veel mogelijkheden zien die een kind tegen kan komen: steden en dorpen, een bibliotheek, flats, een boerderij, een digitale omgeving, speeltoestellen. Overal lopen wegen naar toe en zijn afslagen mogelijk. Soms is er twijfel op een rotonde en zijn er meerdere keuzes. Alles leidt uiteindelijk naar een horizon vol beloftes en onderweg zijn er voldoende helpende gedachten te vinden. Nergens hoeft het kind in zijn eentje aan de slag: overal zijn groepen te vinden waar hij zich bij aan kan sluiten.
Het groene, fluïde vlak toont de vanzelfsprekende basis rond een kind: school, JGZ, sociaal werk. Het is de sociale basis rond een kind waarmee het vertrouwen moet groeien dat je op je weg naar een beloftevolle horizon risico’s kunt nemen, omdat je opgevangen wordt als het nodig is. De weg is niet alleen maar liefdevol en paradijselijk. We vinden in de praatplaat ook de boze wolf en een enorm gat in de weg. Kinderen maken dingen mee, stoppen die zo nodig in hun rugzak en moeten ervan op aan kunnen dat ze terecht kunnen bij hun ouders of de partijen in de basis.
De partijen in de basis kennen elkaar, kennen elkaars kwaliteiten en gunnen het elkaar om impact te maken (niet voor niets staan er ontmoetingstafels). Zoals zij ook de partijen in de tweede lijn goed kennen en zo nodig kunnen betrekken. Ze willen niet dat hun instituut centraal staat en van daar dat hun bijdrage in de vorm van een marktkraam is: leren en ontwikkelen kan overal, opgroeien doe je op meer plekken dan alleen op school. Er is echt een samenleving nodig om een kind te helpen opgroeien.
Afgelopen vrijdag was de eerste test van de praatplaat in de online bijeenkomst van De Klas. Deelnemers merkten dat de tekening uitnodigt om erbij te gaan vertellen en konden hun eigen verhaal erin kwijt. Ze herkenden de verbeelding van de gesprekken die ze samen voerden en kunnen met deze tekening goed hun eigen verhaal gaan vertellen. Voor deelnemers die de tekening voor het eerst zagen en niet bij het maak-proces betrokken waren nodigde de tekening ook uit: de beelden zijn sterk en uitnodigend.
De tekening is vrij te gebruiken. Het is fijn als je aangeeft waar je de tekening vandaan haalde en we horen graag terug of je er goed mee uit de voeten kunt. Gebruik de tekening voor je gesprekken in je lokale situatie, om de samenwerking tussen onderwijs, jeugdgezondheid en sociaal werk vorm en inhoud te geven. Het kind (de hele generatie) staat steeds centraal en elke samenwerking is ondersteunend aan het pad van dit kind.
Mocht je meer willen weten over de praatplaat, het maakproces met Marieke van der Velden of het gebruik van de tekening in je samenwerkingsafspraken? Neem dan contact op met NCJ-adviseur Mark Weghorst.
Welke ondersteuning hebben jongeren nodig op hun weg richting volwassenheid? Die vraag werd beantwoord in een rijke bijeenkomst met veel interessante voorbeelden.
De laatste tijd is de mentale kwetsbaarheid van jongeren veel in het nieuws geweest. De aanleiding hiervoor was het verschijnen van het rapport van HBSC-Nederland (Health Behaviour of School-Aged Children) en de Jongeren Prinsjesdag. Jongeren gaven aan behoefte te hebben aan “iemand op school met wie je kan praten over hoe het met jou gaat”. Wat kan de jeugdgezondheidszorg hierin betekenen?
Alle 29 JGZ-organisaties die jeugdgezondheidszorg aan jongeren op het voortgezet onderwijs leveren, zijn in de periode van september 2021 tot maart 2022 benaderd met een aantal vragen. Er is onder andere gesproken over hoe zij de JGZ voor jongeren vormgeven en waar ze tegenaan lopen in de uitvoering. Het NCJ heeft deze signalen gebundeld in een factsheet.
"*" geeft vereiste velden aan